‘Schrijven: Kun je dat leren?’ Kristien Hemmerechts over sterke teksten

Schrijven, kun je dat leren?

“Teksten komen niet afgewerkt uit de lucht gevallen”, schrijft Kristien Hemmerechts. Maar hoe begin je dan een een tekst? En hoe maak je die sterk? De schrijfster schept een beeld van het schrijfproces en geeft praktische tips in haar boek ‘Schrijven, kun je dat leren?’ 

Hemmerechts heeft het in dit boek vooral over creatief schrijven. Maar je kan vele van haar adviezen ook ook toepassen op andere genres. Haar tips zijn dus bruikbaar voor allerlei schrijvers en bloggers. Maar natuurlijk zijn het enkel adviezen en geen regels. Ook al spreekt Hemmerechts zelf wel van “regels”. Dat blijkt uit haar bewering “Leer eerst de regels, daarna kan en mag je ze breken”.

Op papier

Om te beginnen, moet je schrijven op papier. Hemmerechts spreekt zelfs van een vulpen. “Een vulpen is ambachtelijker dan een tikmachine of een computer, je band met de woorden die op het blad verschijnen dwingender en inniger. Het is alsof ze rechtstreeks uit je lichaam stromen.”

Schrappen

Je eerste zinnen moeten krachtig zijn. Vermijd dus een “slappe of nutteloze” inleiding. Het is de bedoeling dat de lezer verder wil doorgaan met lezen. De lezer moet er dus iets aan hebben. Hoe zorg je daarvoor? Vraag je af: “Waarom zou iemand dit willen lezen?” Ga op zoek naar wat jou boeit in een verhaal of in een zin. “Wat zorgt ervoor dat jij zelf verder wil lezen?” Aankondigingen of aanloopjes kunnen vaak weg. Want vergeet niet: “Schrijven is schrappen”. Je kan namelijk veel zeggen met weinig woorden.

Betekenis

Hoe zorg je ervoor dat je tekst betekenisvolle inhoud krijgt? Je moet weten dat teksten en ideeën moeten “rijpen”. “Schrijven houdt vaak in dat je probeert te achterhalen wat je nou eigenlijk wilt schrijven of zeggen. En dat vergt tijd. Je achterhaalt het door iets te schrijven, het vervolgens een paar dagen te laten rusten en daarna weer op te nemen.” Ook al gaat je tekst over iets heel banaals. Hemmerechts merkt op dat de schrijver “het banale kan ontdoen van zijn banaliteit”. Dat kan volgens haar de kunst zijn van het schrijven.

Details

Details zijn belangrijk. En precisie. “Hoe specifieker, hoe beter.” Maar Hemmerechts nuanceert. “Je mag de lezer niet overdonderen met details, want dan missen die alle effect. Een lezer kan maar zoveel absorberen of verwerken. Ook timing is van cruciaal belang.”

Hoe gebruik je details dan? Denk aan welke de achtergrond van een verhaal vormen, maar laat die details niet allemaal expliciet aan bod komen. “De kunst bestaat erin het juiste evenwicht te vinden tussen impliciet en expliciet.” Kunst moet soms vragen stellen en mag niet bij de oppervlakte blijven, vindt Hemmerechts. Stel af en toe vragen zonder die zelf te beantwoorden. Zo kan de lezer ergens over nadenken.

Eenvoud

‘Less is more’, ook in teksten. “(H)et is weinig schrijvers gegeven om ‘more’ te laten resulteren in ‘more’. Vroeg of laat wordt het fataal langdradig of bombastisch of ijl of hol.” Doe maar gewoon, geeft Hemmerechts als advies. “Vaak wordt het extreme opgezocht.” Maar dat is volgens haar dus helemaal niet nodig. Want “(e)r bestaat zelden een goede reden om niet voor de eenvoudigste formulering te kiezen.”

Toch hoeft een tekst niet gemakkelijk te zijn. “Een tekst mag een harde noot zijn om te kraken, maar dan moet het een lekkere noot zijn. Zijn smaak moet rijker worden naarmate je dieper tot hem doordringt.”

Hoe denk jij over Hemmerechts’ adviezen en opvattingen?

Het boek ‘Schrijven, kun je dat leren?’ van Kristien Hemmerechts is te koop voor 24,99 euro.

Eén gedachte over “‘Schrijven: Kun je dat leren?’ Kristien Hemmerechts over sterke teksten”

  1. Ik had de moed al lang op gegeven … Ik las iets van Johann Wolfgang von Goethe en wist niet eens meer wie dat was … (Ja, zo dement als een deur.) Hij schreef: “De mens erkent en prijst enkel dat … , wat hij zelf kan maken.” Dus, alleen die kinderen van MIJ zijn geweldig … Alleen MIJN kleinkinderen doen ergens ertoe … , dat ik er ook nog ben …
    Ja, geboren op 30 april 1944 toen Hitler zelfmoord pleegde en mijn broer aan difterie stierf … Nee … , die ouwe trut vroeg nergens om: Sorry, dat ik jullie met mijn ZIJN lastig van!
    Ik dacht: als ik het niveau van Renate Dorrestein haal en wat mag klunzen in damesblaadjes … , haar enthousiasme … Ik besloot, om eerst maar héél, erg, veel te lezen en mijn blogs zijn alleen bedoelt voor Betty in Sylt, want zij houdt veel van mijn katje … Zo nu en dan vertel ik haar wat over Amsterdam en dat is het wel zo’n beetje …
    Toen ik Nederlands studeerde op de Moeder-mavo droomde ik er natuurlijk wel stiekem van, om schrijfster te worden en was bij voorbaat al wanhopig … Ik schreef veel en daar had niemand trek in. Ook dat nog … “Friet, hou ’t kort! Friet, je heb ’n te lang hemp an! Iedereen struikelt erover.” Kortom: “Houw je treiter! Rotop! MIJN KINDEREN … ” Niemand, echt helemaal géén enkele hond zat op mij te wachten, dus …
    Met bloggen val ik niemand lastig: Wil je `t niet lezen, dan laat je het toch … , ja … Ik schreef Nederlands … , had je wat? Ik schreef volgens het principe van mijn leraar Nederlands Bertus Kramer. Ja, hij kwam uit Urk, nou jij weer …
    Lynn: “Wat zei hij? Ik zit te hyperventileren … , pffff … Zo’n blonde knappe God uit Urk! Houw op! Schijt uit!,” riep Lynn …
    Bertus: “Je hoeft helemaal géén doctorandus te worden, om te kunnen schrijven … Als je over niks leuk kunt schrijven, dan pas kan je schrijven.” Hoe vin je die? Leuke leraar, hè …
    Kortom: Laat mij lekker ouwe hoeren, want dat kan ik het beste. Elfriede * op de Kop van Jut * Amsterdam * vrijdag 27 juli 2018 * http://www.friedabblog.wordpress.com *

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.